Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

Karty pracy TUS w PDF do druku

Karta pracy na zajęciach TUS nie zastępuje ćwiczenia umiejętności w scenkach, ale pomaga je utrwalić i przenieść do domu. Pokazujemy, jakie rodzaje kart się przydają, kiedy ich używać i jak je wydrukować, żeby posłużyły dłużej niż jedne zajęcia.

  • PDF w formacie A4
  • karty z kluczem
  • próbka przed zakupem

Rodzaje kart pracy w treningu umiejętności społecznych

Karty kroków

na plakat i do segregatora

Od trzech do pięciu kroków umiejętności, każdy z ilustracją. Duża wersja wisi w sali, mała (A6) trafia do teczki dziecka albo do piórnika.

Karty scenek

do odgrywania ról

Ilustracja sytuacji z przodu, pytania na odwrocie. Dobre karty mają pytania łatwe i trudniejsze, żeby jedną scenkę wykorzystać w różnych grupach.

Karty ćwiczeń

na zajęcia

Łączenie, dokończenie zdania, wybór lepszego zachowania, rysunek. Zajmują 10–15 minut i sprawdzają, czy dziecko rozumie kroki.

Samoocena

„Jak mi idzie?”

Prosta skala z buźkami albo kolorami, bez ocen. Dziecko zaznacza, który krok przychodzi mu łatwo, a który jeszcze sprawia kłopot.

Praca domowa

przeniesienie do życia

Zadanie, które dziecko wykonuje w domu razem z rodzicem przez kolejny tydzień, na przykład „trzy razy poproś o pomoc i zapisz, kogo”.

List do rodzica

współpraca z domem

Krótka informacja, nad czym pracowała grupa i jak rodzic może wspierać dziecko na co dzień. Rodzic, który zna kroki, może je przypominać w codziennych sytuacjach.

Kiedy na zajęciach sięgać po kartę pracy

Najczęstszy błąd to rozpoczynanie zajęć od karty pracy. Dziecko, które nie przećwiczyło jeszcze umiejętności, wypełnia kartę „na wyczucie” i niewiele z tego wynosi. Lepsza kolejność:

  1. pokaz kroków przez prowadzącego;
  2. odgrywanie scenek z informacją zwrotną;
  3. karta pracy jako podsumowanie i sprawdzenie, co dziecko zapamiętało;
  4. samoocena i zadanie do domu.

Karta pracy jest też dobrym materiałem do rozmowy na zajęciach indywidualnych: dziecko często łatwiej opowiada o rysunku niż o sobie.

Jak drukować karty TUS, żeby posłużyły dłużej

  • Karty kroków i scenki warto zalaminować albo wydrukować na grubszym papierze (160–200 g). Używa się ich przez cały cykl zajęć.
  • Scenki dwustronne drukuj z obracaniem wzdłuż krótszej krawędzi, a potem tnij na połowę albo na ćwiartki.
  • Karty ćwiczeń i samoocenę drukuj w czerni i bieli dla każdego dziecka. Kolor przydaje się głównie przy kartach z emocjami.
  • Segregator lub teczka dziecka z kartami kroków pozwala wrócić do umiejętności po kilku tygodniach i pokazać rodzicom postępy.

Karty pracy TUS w PDF

W każdym zestawie „Umiem razem” są karty kroków, sześć scenek, trzy karty ćwiczeń z kluczem, samoocena, praca domowa i list do rodzica. Scenki są dodatkowo ułożone w osobnym pliku do druku dwustronnego.

5–10 lat · 21 stron

Rozpoznaję emocje: swoje i innych

Rozpoznawanie sześciu emocji po minie, postawie i sytuacji oraz zwyczaj pytania, zanim uznamy, co ktoś czuje.

Kroki umiejętności (4)
  1. Patrzę na twarz i ciało
  2. Sprawdzam, co się stało
  3. Nazywam uczucie. („Czuję…” albo „Może czujesz…?”)
  4. Pytam: „Czy dobrze myślę?”
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Uważne słuchanie

Słuchanie do końca i pokazywanie, że słyszę. Bez wymagania kontaktu wzrokowego, co ułatwia pracę z dziećmi w spektrum.

Kroki umiejętności (5)
  1. Odwracam się do osoby, która mówi
  2. Moje ciało jest spokojne
  3. Słucham do końca
  4. Pokazuję, że słyszę. (kiwam głową, mówię „aha”)
  5. Pytam albo powtarzam
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

4–10 lat · 22 strony

Dołączam do zabawy

Jak wejść do toczącej się zabawy, zaprosić kogoś i spokojnie przyjąć odmowę. Pasuje już do starszej grupy przedszkolnej.

Kroki umiejętności (5)
  1. Patrzę, w co się bawią
  2. Czekam na dobry moment
  3. Pytam: „Mogę się z wami bawić?”
  4. Gdy „tak” – bawię się według ich zasad
  5. Gdy „nie” – mówię „OK” i szukam innej zabawy
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

6–10 lat · 22 strony

Rozwiązuję problemy na pięciu palcach

Pięć kroków rozwiązywania codziennych sporów: od zatrzymania się do wybrania jednego z kilku pomysłów.

Kroki umiejętności (5)
  1. (kciuk) Zatrzymuję się i uspokajam
  2. (wskazujący) Mówię, jaki jest problem
  3. (środkowy) Wymyślam co najmniej trzy pomysły
  4. (serdeczny) Myślę: co się stanie, gdy…?
  5. (mały) Wybieram pomysł i próbuję
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

6–10 lat · 22 strony

Mówię, czego chcę: asertywność

Trzy style mówienia, proszenie o pomoc i odmawianie spokojnym, wyraźnym głosem.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, czego chcę albo nie chcę
  2. Stoję prosto i oddycham spokojnie
  3. Mówię wyraźnie: „Ja chcę…” albo „Nie chcę…”
  4. Słucham drugiej osoby
  5. Gdy to nie działa – powtarzam albo proszę dorosłego
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Moja bańka: granice

Granice własne i cudze: mówienie „stop”, pytanie „czy mogę?” i szanowanie odpowiedzi „nie”.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, co jest dla mnie w porządku
  2. Mówię jasno: „Stop” albo „Nie chcę”
  3. Pytam: „Czy mogę?”, zanim coś zrobię
  4. Szanuję, gdy ktoś mówi „nie”
  5. Mówię dorosłemu, gdy ktoś nie słucha
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 23 strony

Gram fair: przegrana i wygrana

Przegrywanie bez wybuchu i wygrywanie bez przechwałek. W zestawie gra planszowa do przećwiczenia obu sytuacji.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, co czuję
  2. Oddycham powoli
  3. Mówię sobie: „Każdy czasem przegrywa”
  4. Mówię: „Dobra gra!”
  5. Gram dalej albo robię przerwę
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Żart czy dokuczanie?

Odróżnianie wspólnego śmiechu od dokuczania i spokojna reakcja, a przy powtarzaniu się sytuacji rozmowa z dorosłym.

Kroki umiejętności (5)
  1. Oddycham spokojnie
  2. Sprawdzam: czy śmiejemy się wszyscy?
  3. Mówię: „Przestań, nie lubię tego”
  4. Odchodzę do kogoś życzliwego
  5. Mówię dorosłemu, gdy to się powtarza
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Mam plan B: elastyczne myślenie

Reakcja na zmianę planu: skala mały czy duży problem i szukanie rozwiązania zastępczego. Z grą „Plan B?”.

Kroki umiejętności (5)
  1. Oddycham spokojnie
  2. Mówię, co czuję
  3. Sprawdzam: mały czy duży problem?
  4. Szukam planu B
  5. Mówię: „Trudno, spróbuję inaczej”
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Błędy są OK

Spokojna reakcja na pomyłkę, poprawianie bez wstydu i słowo „jeszcze” w myśleniu o sobie.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zatrzymuję się i oddycham
  2. Mówię: „Ups! Każdy się myli”
  3. Sprawdzam, co poszło nie tak
  4. Poprawiam albo proszę o pomoc
  5. Mówię: „Jeszcze się uczę”
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Skarżenie czy ważna informacja?

Kiedy od razu iść do dorosłego, a kiedy najpierw spróbować samodzielnie. Bez etykiety „skarżypyta”.

Kroki umiejętności (4)
  1. Zatrzymuję się i myślę
  2. Sprawdzam: ważna sprawa czy drobna?
  3. Ważna albo nie wiem: od razu mówię dorosłemu
  4. Drobna: najpierw próbuję sobie poradzić
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Sygnały z ciała

Interocepcja w praktyce: zauważanie sygnałów z ciała, łączenie ich z emocją lub potrzebą i mówienie o bólu.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zatrzymuję się
  2. Sprawdzam ciało od głowy do stóp
  3. Mówię, co czuję w ciele
  4. Myślę: co to może znaczyć?
  5. Wybieram, co mi pomoże
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Czy karty pracy TUS są w PDF?

Tak. Wszystkie zestawy to pliki PDF w formacie A4, gotowe do druku w domu, w szkole albo w gabinecie.

Czy mogę drukować karty dla całej grupy?

Tak, w pracy z własną klasą lub grupą możesz drukować karty bez limitu. Zasady korzystania są opisane w każdym pliku.

Czy karty mają klucz odpowiedzi?

Tak, karty ćwiczeń mają klucz i wskazówki dla prowadzącego. Przy kartach o emocjach klucz podaje przykładowe odpowiedzi, bo często poprawnych jest kilka.

Czy są darmowe karty pracy TUS?

Przy każdym zestawie możesz pobrać bezpłatną próbkę PDF z kilkoma stronami. To dobry sposób, żeby sprawdzić, czy styl kart pasuje do Twojej grupy.