Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

Zajęcia TUS jutro, a scenariusza wciąż brak?

Trening umiejętności społecznych: gotowe zajęcia i karty pracy

Trening umiejętności społecznych (TUS) to regularne zajęcia grupowe, na których dzieci uczą się konkretnych zachowań, takich jak słuchanie, dołączanie do zabawy, proszenie o pomoc i radzenie sobie z przegraną. Poniżej: gotowe zajęcia do wydrukowania (scenariusz na 45 minut, scenki, karty pracy i list do rodziców), 20 tematów dla dzieci 3–10 lat. Zacznij od bezpłatnej próbki.

  • gotowe do druku, bez przygotowań
  • 20 tematów dla dzieci 3–10 lat
  • bezpłatna próbka bez rejestracji

Pobierz bezpłatną próbkę zajęć (PDF)Zobacz 20 zestawów

Trening umiejętności społecznych: gotowe zajęcia i karty pracy: okładka pakietu TUS Komplet: 20 zestawów

Nadzór merytoryczny: Mateusz Będkowski, pedagog, magister terapii pedagogicznej · aktualizacja: 19 listopada 2026 · materiały przygotowuje zespół Nie każ mu liczyć!

Mikołajki w klasie (6 grudnia)

Zabawy integracyjne, scenki o dawaniu i przyjmowaniu prezentów i losowanie bez presji: pomysły na mikołajki w klasie i grupie.

Na grudzień: Komplet dla specjalisty i licencja dla placówki

Dla pedagoga, psychologa lub wychowawcy: TUS Komplet, 20 zestawów w PDF, 99,90 zł (PDF przychodzi od razu, więc nadaje się też na prezent last minute). Dla całej placówki jest licencja szkolna, 169,90 zł. Na ferie z dzieckiem wybierzesz pojedynczy temat w wyszukiwarce zestawów, a na styczeń gotowy układ znajdziesz w rocznym planie pracy.

Na II półrocze: plan pracy na cały semestr

Zaczynasz zajęcia po feriach? Rozpisz semestr z rocznym planem pracy TUS, a potem weź TUS Komplet, 20 zestawów w PDF, 99,90 zł, i wydrukuj zestaw na każdy tydzień. Na ferie dla rodzica lub na próbę z nową grupą wystarczy Teczka startowa, 3 zestawy w PDF, 29,90 zł.

Czym jest trening umiejętności społecznych

Trening umiejętności społecznych (TUS) to zajęcia, na których dziecko uczy się konkretnych zachowań potrzebnych w kontakcie z innymi: słuchania, dołączania do zabawy, proszenia o pomoc, odmawiania czy radzenia sobie z przegraną. Każdą umiejętność rozkłada się na kilka prostych kroków, które można pokazać, przećwiczyć i nazwać.

Metoda wywodzi się z nurtu uczenia strukturalizowanego. Najbardziej znanym programem tego typu jest Skillstreaming Arnolda P. Goldsteina i Ellen McGinnis. Wspólny rdzeń wszystkich wersji TUS jest ten sam: pokaz, odgrywanie ról, informacja zwrotna i przeniesienie umiejętności do codziennego życia. Nie wystarczy rozmowa o tym, jak należy się zachować. Dziecko musi to zrobić, najlepiej wiele razy i w różnych sytuacjach.

Zajęcia prowadzi się zwykle w małej grupie, raz w tygodniu, przez kilka miesięcy. Sprawdzają się też w pracy indywidualnej i jako zajęcia profilaktyczne dla całej klasy.

Gotowy podział 20 tematów na cały rok szkolny znajdziesz w rocznym planie pracy TUS.

Dla kogo są zajęcia TUS

Trening przydaje się dzieciom, którym kontakty z rówieśnikami nie przychodzą same. Nie wymaga diagnozy: liczy się to, z czym dziecko ma trudność na co dzień.

Dzieci z trudnościami w relacjach

Dzieci, które nie wiedzą, jak dołączyć do zabawy, często wchodzą w konflikty albo stoją z boku grupy.

Dzieci w spektrum autyzmu

Jasne kroki, obraz przy każdym kroku i przewidywalny przebieg spotkania ułatwiają naukę reguł, które inni łapią intuicyjnie.

Dzieci z ADHD i impulsywne

Ćwiczenie zatrzymania się przed reakcją, czekania na swoją kolej i radzenia sobie z porażką w bezpiecznych scenkach.

Dzieci nieśmiałe i wycofane

Małe kroki: od odegrania sytuacji z dorosłym do odezwania się w grupie. Bez zmuszania do występów.

Jak wygląda jedno spotkanie TUS

Spotkanie trwa najczęściej 45 minut. Stały rytm daje dzieciom poczucie bezpieczeństwa, a prowadzącemu oszczędza przygotowań. Przykładowy przebieg:

  1. Powitanie i rytuał otwarcia 5 min

    To samo powitanie na każdych zajęciach, na przykład runda „jak się dziś czuję” na skali od 1 do 5.

  2. Powrót do poprzedniej umiejętności 5 min

    Krótko: co udało się wypróbować w domu lub w szkole od ostatniego spotkania.

  3. Pokaz nowej umiejętności 10 min

    Prowadzący pokazuje kroki na przykładzie. Najpierw wersja, która nie pomaga, potem taka, która działa. Kroki wiszą na plakacie.

  4. Odgrywanie scenek 15 min

    Każde dziecko ćwiczy przynajmniej raz. Zaczynamy od łatwych sytuacji, trudniejsze zostawiamy na kolejne spotkania.

  5. Informacja zwrotna 5 min

    Mówimy, który krok się udał, i podpowiadamy jedną rzecz do poprawy. Oceniamy zachowanie, nie dziecko.

  6. Zakończenie i zadanie 5 min

    Zadanie na tydzień i krótka informacja dla rodzica. Bez tego umiejętność zostaje w sali.

Rozpisane minuta po minucie scenariusze znajdziesz w scenariuszach zajęć TUS, a pomysły na rozgrzewki i zabawy w ćwiczeniach TUS.

Czego uczyć najpierw: kolejność tematów

Umiejętności budują się na sobie. Dziecko, które nie umie słuchać i nazywać emocji, nie poradzi sobie z rozwiązywaniem konfliktu. Sprawdzona kolejność na rok pracy z grupą:

EtapUmiejętnościPo co
1. Podstawy grupyzasady zajęć, uważne słuchanie, rozpoznawanie emocjibez nich nie da się ćwiczyć niczego dalej
2. Kontakt z rówieśnikamidołączanie do zabawy, rozmowa, bycie dobrym kolegąpierwsze sukcesy w grupie i motywacja do dalszej pracy
3. Konflikty i granicerozwiązywanie problemów, asertywność, granicespokojne reagowanie, gdy coś idzie nie tak
4. Rozumienie innychintencje, żart czy dokuczanie, delikatna szczerośćmniej nieporozumień i fałszywych oskarżeń
5. Elastyczność i porażkaplan B, błędy są OK, gram fair, sygnały z ciałaradzenie sobie ze zmianą i frustracją

Jeden temat to zwykle dwa lub trzy spotkania. Lepiej wrócić do umiejętności kilka razy niż przerobić wszystkie tematy po jednym razie.

Gotowy podział 20 tematów na wrzesień–czerwiec znajdziesz w rocznym planie pracy TUS.

Czym jest trening umiejętności społecznych w jednym akapicie?

Trening umiejętności społecznych to regularne zajęcia, na których dzieci uczą się konkretnych zachowań: słuchania, proszenia o pomoc, dołączania do zabawy, mówienia „nie” czy radzenia sobie ze złością. Zajęcia mają stały układ: powitanie, pokaz kroków umiejętności, scenki, informacja zwrotna i zadanie do domu. Jedno spotkanie trwa zwykle około 45 minut, a jedną umiejętność ćwiczy się przez kilka tygodni. Zajęcia nie są terapią, tylko nauką zachowań w bezpiecznej grupie.

Co mówią badania o treningu umiejętności społecznych

Skuteczność grupowych treningów umiejętności społecznych badano najczęściej u młodzieży w spektrum autyzmu. Metaanaliza Gates, Kang i Lerner (2017), obejmująca 19 badań z randomizacją, wykazała średni efekt łączny (g = 0,51), ale wyraźnie zależny od tego, kto oceniał: duży w samoocenie uczestników, mały w ocenach rodziców i obserwatorów, a w ocenach nauczycieli statystycznie nieistotny. Autorzy zwracają uwagę, że korzyści mogą nie przenosić się na szkołę.

Z tego wynika praktyczna zasada, którą stosujemy w zestawach „Umiem razem”: umiejętność ćwiczy się w scence, ale prawdziwy test to jej użycie poza zajęciami, dlatego każdy zestaw ma zadanie do domu i rozmowę o tym, jak poszło. Jeśli zastanawiasz się, jak sprawdzać takie przeniesienie umiejętności, zobacz poradnik ćwiczenia TUS, scenariusze i karty pracy. Zajęcia nie są terapią i nie zastępują pomocy specjalisty.

  • Gates J. A., Kang E., Lerner M. D. (2017). Efficacy of group social skills interventions for youth with autism spectrum disorder: A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 52, 164–181. DOI: 10.1016/j.cpr.2017.01.006.
  • Goldstein A. P., McGinnis E. (1997). Skillstreaming the Elementary School Child. Research Press: metoda uczenia strukturalizowanego (modelowanie, odgrywanie ról, informacja zwrotna, przeniesienie umiejętności).
  • O programie dla młodzieży z agresywnymi zachowaniami: trening zastępowania agresji (TZA).

Gotowe zestawy do zajęć TUS

Każdy zestaw „Umiem razem” prowadzi przez jedną umiejętność: strona dla prowadzącego, scenariusz na 45 minut, plakat kroków, historyjka, sześć scenek do odegrania, trzy karty pracy, samoocena, praca domowa i list do rodzica. Przy każdym zestawie jest bezpłatna próbka PDF, więc zobaczysz układ stron przed zakupem.

PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły

Pakiet · 3–10 lat

TUS Komplet: 20 zestawów

Cały rok zajęć w jednym pliku: 20 tematów od zasad grupy po rozwiązywanie konfliktów.

Zajrzyj do środka
Strona zestawu Karty pomysłów na nudę z pakietu TUS Komplet (fragment próbki)Strona zestawu Składanie życzeń z pakietu TUS Komplet (fragment próbki)

20 zestawów osobno: 252,00 zł · w pakiecie 99,90 zł (−60%)

Pakiet · 5–10 lat

Emocje pod kontrolą

Zajrzyj do środka
Strona zestawu Rozpoznaję emocje z pakietu Emocje pod kontrolą (fragment próbki)Strona zestawu Sygnały z ciała z pakietu Emocje pod kontrolą (fragment próbki)

5 zestawów osobno: 64,50 zł · w pakiecie 44,90 zł (−30%)

Pakiet · 11–15 lat

Myślę i działam 11–15

Zajrzyj do środka
Strona zestawu Myśli, uczucia, zachowanie z pakietu Myślę i działam 11–15 (fragment próbki)Strona zestawu Pułapki myślenia z pakietu Myślę i działam 11–15 (fragment próbki)

4 zestawy osobno: 51,60 zł · w pakiecie 36,90 zł (−28%)

Link do plików przychodzi na e-mail tuż po opłaceniu zamówienia, a konto w sklepie nie jest potrzebne. Kupujesz w sklepie Nie każ mu liczyć!, którego autorzy przygotowali tę stronę.

Wszystkie tematy na stronie

Pełna lista poradników, scenariuszy i zestawów pogrupowana według działów. Wybierz temat, który jest teraz dla Ciebie najważniejszy, albo skorzystaj z wyszukiwarki zestawów.

Emocje

Główne działy

Karty pracy

Nastolatki

Scenariusze

Wszystkie zestawy

Ćwiczenia

Pozostałe tematy

To materiał do ćwiczeń, nie terapia

Zestawy ułatwiają prowadzenie zajęć. Nie są terapią i nie zastąpią diagnozy. Postępy w umiejętnościach społecznych przychodzą stopniowo, gdy dziecko ćwiczy regularnie, na zajęciach i w domu. Jeśli trudności dziecka są duże albo narastają, skonsultuj je z psychologiem lub poradnią psychologiczno-pedagogiczną.

Pytania i odpowiedzi

Co to jest TUS?

TUS to skrót od „trening umiejętności społecznych”. To zajęcia, na których dziecko uczy się konkretnych zachowań w kontakcie z innymi przez pokaz, odgrywanie scenek, informację zwrotną i ćwiczenie w codziennych sytuacjach.

Jak długo trwa trening umiejętności społecznych?

Zwykle kilka miesięcy, z jednym spotkaniem w tygodniu po 45–60 minut. Jeden temat zajmuje dwa lub trzy spotkania. Krótkie, kilkutygodniowe cykle rzadko wystarczą, żeby nowe zachowanie stało się nawykiem.

Czy TUS pomaga dzieciom w spektrum autyzmu?

Dzieciom w spektrum często pomaga jasna struktura zajęć i wsparcie wizualne przy każdym kroku. Ważne, żeby celem było dogadanie się z innymi i zadbanie o siebie, a nie udawanie, że jest się kimś innym. O tym, czy zajęcia pasują do konkretnego dziecka, najlepiej zdecyduje specjalista, który z nim pracuje.

Kto może prowadzić zajęcia TUS?

W szkole i przedszkolu prowadzą je zwykle pedagodzy, psycholodzy, pedagodzy specjalni i terapeuci pedagogiczni. Nazwa „trener TUS” nie jest chronionym zawodem, ale warto mieć przygotowanie pedagogiczne lub psychologiczne i doświadczenie w pracy z grupą.

Czy mogę prowadzić TUS indywidualnie?

Tak. Scenki odgrywa się wtedy z dorosłym, a później warto zaplanować choć krótką okazję do ćwiczenia z rówieśnikiem. Każdy nasz scenariusz ma wskazówki do pracy jeden na jeden.

Czy przed zakupem mogę zobaczyć zestaw?

Tak. Przy każdym zestawie jest bezpłatna próbka PDF z kilkoma stronami, a w sklepie pełna lista stron zestawu.

Czy trening umiejętności społecznych działa?

Badania wskazują na umiarkowany efekt grupowych treningów: metaanaliza 19 badań z randomizacją u młodzieży w spektrum autyzmu (Gates i in., 2017) dała łączny efekt średni (g = 0,51), ale mniejszy w ocenach rodziców i nauczycieli. Korzyści nie zawsze przenoszą się do szkoły, dlatego ważne są zadania do domu i sprawdzanie, czy umiejętność działa poza zajęciami. TUS nie jest terapią.

Przewodniki tematyczne