Dobry scenariusz treningu umiejętności społecznych to nie lista zabaw, tylko plan nauki jednej umiejętności. Pokazujemy, z czego się składa, jak dopasować go do grupy przedszkolnej i do pracy indywidualnej oraz gdzie znaleźć gotowe scenariusze do druku.
Scenariusz, z którym da się pracować, odpowiada na pięć pytań: czego dziecko ma się nauczyć, jak to pokażę, w jakich sytuacjach dzieci przećwiczą umiejętność, jak dam informację zwrotną i co dziecko zrobi po zajęciach. Jeśli którejś odpowiedzi brakuje, zajęcia łatwo zamieniają się w miłą zabawę bez efektu.
Poniżej przykładowy plan spotkania o umiejętności „Proszę o pomoc”. Taki sam szkielet możesz wykorzystać przy każdym temacie.
Powitanie 5 min
Stały rytuał na start, na przykład podanie sobie piłki z imieniem. Krótkie przypomnienie zasad grupy.
Rozgrzewka 5 min
Zabawa związana z tematem: prowadzący udaje, że nie umie otworzyć pudełka, i czeka, aż ktoś zaproponuje pomoc.
Wprowadzenie 5 min
Krótka historyjka o dziecku, które długo męczyło się samo, bo wstydziło się poprosić. Pytanie: co mogło zrobić?
Pokaz kroków 8 min
Kroki: 1. Sprawdzam, czy sam lub sama dam radę. 2. Wybieram, kogo poprosić. 3. Podchodzę i mówię: „Pomożesz mi…?”. 4. Dziękuję. Prowadzący odgrywa je dwa razy.
Scenki 12 min
Dzieci w parach: za ciężkie krzesło, rozwiązany but, zadanie, którego nie rozumiem. Każdy przechodzi przez wszystkie kroki.
Informacja zwrotna 5 min
Po każdej scence: „Udało ci się…”, „Następnym razem spróbuj…”. Dzieci pokazują kciukiem, który krok był najtrudniejszy.
Zakończenie 5 min
Zadanie: w tym tygodniu poproś o pomoc dwa razy i zapamiętaj, kogo. Karteczka dla rodzica z krokami.
Z przedszkolakami ten sam schemat skracamy do 20–30 minut i przenosimy ciężar z rozmowy na ruch i zabawę. Trzylatki i czterolatki uczą się przede wszystkim przez naśladowanie, więc pokaz z pacynką albo maskotką działa lepiej niż omawianie kroków.
Zamiast kart pracy z pisaniem wybieramy karty do kolorowania, naklejania i łączenia obrazków. Kroki umiejętności ograniczamy do trzech, każdy z obrazkiem i gestem. Scenki odgrywamy całą grupą, a nie przed publicznością: przy dzieciach nieśmiałych to duża różnica.
Więcej o pracy z najmłodszymi przeczytasz na stronie TUS w przedszkolu.
Na zajęciach jeden na jeden prowadzący jest jednocześnie modelem, partnerem w scence i osobą, która daje informację zwrotną. Kilka zasad, które ułatwiają pracę:
Scenariusz w każdym zestawie „Umiem razem” rozpisuje 45 minut zajęć co do minuty. Ma też wariant na zajęcia jeden na jeden i podpowiedzi dostosowań dla dzieci autystycznych i z ADHD. Do scenariusza dochodzą plakat kroków, scenki i karty pracy, więc niczego nie trzeba przygotowywać osobno.
Na pierwsze spotkanie grupy: dzieci współtworzą pięć zasad i ćwiczą powrót do nich bez kar i upomnień.
Dobry pierwszy scenariusz dla nowej grupy.
Rozpoznawanie sześciu emocji po minie, postawie i sytuacji oraz zwyczaj pytania, zanim uznamy, co ktoś czuje.
Słuchanie do końca i pokazywanie, że słyszę. Bez wymagania kontaktu wzrokowego, co ułatwia pracę z dziećmi w spektrum.
Jak wejść do toczącej się zabawy, zaprosić kogoś i spokojnie przyjąć odmowę. Pasuje już do starszej grupy przedszkolnej.
Zaczynanie, podtrzymywanie i kończenie rozmowy na prostej metaforze podawania piłki.
Pięć kroków rozwiązywania codziennych sporów: od zatrzymania się do wybrania jednego z kilku pomysłów.
Trzy style mówienia, proszenie o pomoc i odmawianie spokojnym, wyraźnym głosem.
Granice własne i cudze: mówienie „stop”, pytanie „czy mogę?” i szanowanie odpowiedzi „nie”.
Zauważanie innych, dzielenie się, dotrzymywanie słowa i przepraszanie jako podstawa koleżeństwa.
Przegrywanie bez wybuchu i wygrywanie bez przechwałek. W zestawie gra planszowa do przećwiczenia obu sytuacji.
Odczytywanie intencji: szukanie wskazówek i zadanie pytania, zanim dziecko zareaguje na czyjeś zachowanie.
Odróżnianie wspólnego śmiechu od dokuczania i spokojna reakcja, a przy powtarzaniu się sytuacji rozmowa z dorosłym.
Jak powiedzieć prawdę, nie raniąc nikogo, i kiedy ważną prawdę trzeba powiedzieć zawsze.
Reakcja na zmianę planu: skala mały czy duży problem i szukanie rozwiązania zastępczego. Z grą „Plan B?”.
Spokojna reakcja na pomyłkę, poprawianie bez wstydu i słowo „jeszcze” w myśleniu o sobie.
Kiedy od razu iść do dorosłego, a kiedy najpierw spróbować samodzielnie. Bez etykiety „skarżypyta”.
Interocepcja w praktyce: zauważanie sygnałów z ciała, łączenie ich z emocją lub potrzebą i mówienie o bólu.
Dla przedszkolaków 3–6 lat: sklep, lekarz, restauracja. Wybór roli, udawanie i zamiana ról. Karty bez pisania.
Scenariusz przygotowany dla przedszkolaków 3–6 lat.
Trzy tematy na początek pracy z nową grupą, taniej niż osobno.
W pakiecie: Zasady na naszych zajęciach, Rozpoznaję emocje, Uważne słuchanie.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!Pięć tematów o kontakcie z rówieśnikami, taniej niż osobno.
W pakiecie: Dołączam do zabawy, Rozmowa jak piłka, Mówię, czego chcę, Moja bańka, Dobry kolega, dobra koleżanka.
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!Na tej stronie są gotowe scenariusze z serii „Umiem razem” od autorów Nie każ mu liczyć!. Każdy ma bezpłatną próbkę PDF, a pełny zestaw dostajesz e-mailem po zakupie.
W szkole zwykle 45 minut, w przedszkolu 20–30 minut. W pracy indywidualnej czas zależy od dziecka, często wystarcza 30–40 minut.
Zwykle nie. Do tematu warto wrócić na dwóch lub trzech spotkaniach, z nowymi scenkami. Pierwsze zajęcia uczą kroków, kolejne utrwalają je w trudniejszych sytuacjach.
Nasze scenariusze mają obraz przy każdym kroku, stały przebieg i nie wymagają kontaktu wzrokowego. Każdy zawiera wskazówki dostosowań. O doborze zajęć do konkretnego dziecka decyduje jednak specjalista, który je zna.
Używamy Google Analytics, żeby wiedzieć, które strony są przydatne. Czy zgadzasz się na statystyczne pliki cookie?
