Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

Złość u dzieci: karty pracy i ćwiczenia

Złość jest naturalną emocją i nie trzeba jej się pozbywać. Dziecko potrzebuje jednak sposobów, żeby ją przeżyć bez krzywdzenia siebie i innych. Pokazujemy, jak o niej rozmawiać, jakie ćwiczenia wprowadzać i z jakich kart pracy korzystać na zajęciach.

  • złość jako naturalna emocja
  • sposoby na uspokojenie
  • karty pracy do druku

Jak rozmawiać z dzieckiem o złości

  1. Nazwij emocję. „Widzę, że jesteś zły”. Dziecko czuje się zrozumiane.
  2. Oddziel emocję od zachowania. Złościć się wolno, bić nie.
  3. Poczekaj na spokój. Rozmowa o tym, co się stało, możliwa jest dopiero, gdy emocje opadną.
  4. Zapytaj, co mogło pomóc. Dziecko samo podpowie pomysły.
  5. Zaplanuj kolejny raz. Wybierzcie razem jeden sposób do wypróbowania.

Sposoby na złość do przećwiczenia

SposóbJak go ćwiczyć
Oddechdmuchanie na zupę, balon brzuszka, liczenie do pięciu
Ruchściskanie piłeczki, pchanie ściany, szybkie przysiady
Rysowaniezgniatanie kartki, rysowanie złości, darcie gazety
Słowazdania: „Jestem zły, bo…”, „Potrzebuję przerwy”
Miejscekącik spokoju, do którego dziecko może pójść samo
Kontaktprzytulenie, rozmowa lub prośba o pomoc

Termometr złości

Dzieci łatwiej opanowują emocje, gdy potrafią ocenić ich siłę. Termometr podzielony na kolory pozwala zaznaczyć: czuję lekką irytację, czuję złość, jestem bardzo zły. Do każdego poziomu dziecko przypisuje sposób, który pomaga. Przy niskim poziomie wystarczy oddech, przy wysokim potrzebna jest przerwa i dorosły.

Karty pracy i zestawy o emocjach

Zestawy mają ćwiczenia na rozpoznawanie emocji, termometr, kroki i list do rodzica. Przy każdym bezpłatna próbka PDF.

5–10 lat · 21 stron

Rozpoznaję emocje: swoje i innych

Rozpoznawanie sześciu emocji po minie, postawie i sytuacji oraz zwyczaj pytania, zanim uznamy, co ktoś czuje.

Kroki umiejętności (4)
  1. Patrzę na twarz i ciało
  2. Sprawdzam, co się stało
  3. Nazywam uczucie. („Czuję…” albo „Może czujesz…?”)
  4. Pytam: „Czy dobrze myślę?”
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Sygnały z ciała

Interocepcja w praktyce: zauważanie sygnałów z ciała, łączenie ich z emocją lub potrzebą i mówienie o bólu.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zatrzymuję się
  2. Sprawdzam ciało od głowy do stóp
  3. Mówię, co czuję w ciele
  4. Myślę: co to może znaczyć?
  5. Wybieram, co mi pomoże
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 23 strony

Gram fair: przegrana i wygrana

Przegrywanie bez wybuchu i wygrywanie bez przechwałek. W zestawie gra planszowa do przećwiczenia obu sytuacji.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, co czuję
  2. Oddycham powoli
  3. Mówię sobie: „Każdy czasem przegrywa”
  4. Mówię: „Dobra gra!”
  5. Gram dalej albo robię przerwę
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

6–10 lat · 22 strony

Rozwiązuję problemy na pięciu palcach

Pięć kroków rozwiązywania codziennych sporów: od zatrzymania się do wybrania jednego z kilku pomysłów.

Kroki umiejętności (5)
  1. (kciuk) Zatrzymuję się i uspokajam
  2. (wskazujący) Mówię, jaki jest problem
  3. (środkowy) Wymyślam co najmniej trzy pomysły
  4. (serdeczny) Myślę: co się stanie, gdy…?
  5. (mały) Wybieram pomysł i próbuję
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Czy złość u dziecka jest czymś złym?

Nie. To normalna emocja. Ważne, żeby dziecko nauczyło się wyrażać ją w sposób, który nie rani nikogo.

Od jakiego wieku ćwiczyć panowanie nad złością?

Już u przedszkolaków w formie zabaw z oddechem i nazywaniem emocji. Termometr i kroki są dla dzieci od 5–6 lat.

Co robić, gdy dziecko bije?

Zatrzymaj je spokojnie, zadbaj o bezpieczeństwo i wróć do sytuacji, gdy emocje opadną. Uczymy, co zrobić zamiast bicia, i ćwiczymy to w scenkach.