Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

Jak nauczyć dziecko przegrywać i wygrywać

Dziecko, które wybucha po przegranej, nie jest złośliwe. Ma po prostu zbyt dużo emocji i zbyt mało sposobów, by się z nimi zmierzyć. Przegrywania można się nauczyć, jeśli ćwiczy się je w bezpiecznych sytuacjach, małymi krokami i bez oceniania.

  • przegrana i wygrana
  • gra planszowa w zestawie
  • dzieci 5–10 lat

Czego uczymy w tym zestawie

Zestaw „Gram fair” ćwiczy:

  • zauważanie, co dziecko czuje, gdy przegrywa
  • spokojny oddech i zdanie, które pomaga
  • mówienie „Dobra gra!” po zakończeniu
  • wygrywanie bez przechwałek i bez triumfu
  • wybór: gram dalej albo robię przerwę

Jak pracować krok po kroku

  1. Zagrajcie krótką grę, w której łatwo przegrać

    Najlepiej taką, w której decyduje przypadek, żeby dziecko nie czuło się gorsze.

  2. Zatrzymajcie się po przegranej

    Nazwijcie emocję i pokażcie oddech. Dziecko wybiera jeden ze znanych sposobów.

  3. Powiedzcie wspólnie „Dobra gra!”

    To jedno zdanie zamyka rundę i pokazuje, że gra miała sens bez względu na wynik.

  4. Wracajcie do ćwiczenia co kilka dni

    Umiejętność utrwala się po wielu powtórzeniach w różnych grach.

Kiedy warto po niego sięgnąć

Zestaw sprawdza się, gdy dziecko przerywa grę po przegranej, zrzuca planszę, oskarża innych o oszustwo albo nie chce grać z obawy przed porażką. Dobrze wprowadzić go w świetlicy, na zajęciach w małej grupie albo w domu z rodzeństwem.

Zestaw do pobrania

W zestawie są karty pracy, klucz, list do rodzica i zadanie na tydzień. Przed zakupem możesz pobrać bezpłatną próbkę PDF.

5–10 lat · 23 strony

Gram fair: przegrana i wygrana

Przegrywanie bez wybuchu i wygrywanie bez przechwałek. W zestawie gra planszowa do przećwiczenia obu sytuacji.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, co czuję
  2. Oddycham powoli
  3. Mówię sobie: „Każdy czasem przegrywa”
  4. Mówię: „Dobra gra!”
  5. Gram dalej albo robię przerwę
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Zestawy, które dobrze go uzupełniają

Te zestawy pasują do tego samego cyklu zajęć.

5–10 lat · 22 strony

Błędy są OK

Spokojna reakcja na pomyłkę, poprawianie bez wstydu i słowo „jeszcze” w myśleniu o sobie.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zatrzymuję się i oddycham
  2. Mówię: „Ups! Każdy się myli”
  3. Sprawdzam, co poszło nie tak
  4. Poprawiam albo proszę o pomoc
  5. Mówię: „Jeszcze się uczę”
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Mam plan B: elastyczne myślenie

Reakcja na zmianę planu: skala mały czy duży problem i szukanie rozwiązania zastępczego. Z grą „Plan B?”.

Kroki umiejętności (5)
  1. Oddycham spokojnie
  2. Mówię, co czuję
  3. Sprawdzam: mały czy duży problem?
  4. Szukam planu B
  5. Mówię: „Trudno, spróbuję inaczej”
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 21 stron

Rozpoznaję emocje: swoje i innych

Rozpoznawanie sześciu emocji po minie, postawie i sytuacji oraz zwyczaj pytania, zanim uznamy, co ktoś czuje.

Kroki umiejętności (4)
  1. Patrzę na twarz i ciało
  2. Sprawdzam, co się stało
  3. Nazywam uczucie. („Czuję…” albo „Może czujesz…?”)
  4. Pytam: „Czy dobrze myślę?”
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Od kiedy dziecko powinno umieć przegrywać?

Przedszkolaki dopiero uczą się tej umiejętności i to normalne, że płaczą po przegranej. Od 5–6 lat można ćwiczyć konkretne kroki, a w klasach 1–3 oczekiwać coraz spokojniejszej reakcji.

Co zrobić, gdy dziecko wciąż wybucha?

Zmniejsz stawkę: krótsze gry, gry z przypadkiem, a potem takie, w których liczy się umiejętność. Nie oceniaj emocji, nazwij ją i wróć do ćwiczenia, gdy dziecko się uspokoi.