Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

Myśli, emocje, zachowanie: ćwiczenie dla dzieci

To, co myślimy o sytuacji, wpływa na to, co czujemy i jak się zachowujemy. Starsze dzieci mogą nauczyć się tego związku na prostych przykładach, co pomaga im lepiej reagować w trudnych momentach. Pokazujemy, jak poprowadzić takie ćwiczenie krok po kroku.

  • trójkąt myśli, emocje, zachowanie
  • dzieci 7–12 lat
  • przykłady z życia

Trójkąt: myśl, emocja, zachowanie

Rysujemy trójkąt i w wierzchołkach wpisujemy: co pomyślałem, co poczułem, co zrobiłem. Strzałki pokazują, że wszystko jest ze sobą powiązane. Zmiana jednego elementu, na przykład myśli, może zmienić całą resztę.

Ten sam fakt, różne myśli

SytuacjaMyślEmocjaZachowanie
Kolega nie odpowiedział na „cześć”„Nie lubi mnie”smutek, złośćodsuwam się, nie odzywam
Kolega nie odpowiedział na „cześć”„Pewnie nie usłyszał”spokójmówię jeszcze raz głośniej
Dostałem słabą ocenę„Jestem głupi”wstyd, smutekchowam sprawdzian
Dostałem słabą ocenę„Muszę się lepiej przygotować”lekki niepokójproszę o pomoc

Jak poprowadzić ćwiczenie

  1. Wybierzcie sytuację

    Najlepiej prostą, z życia klasy, na przykład ktoś nie przyjął zaproszenia do zabawy.

  2. Wpiszcie myśl, emocję i zachowanie

    Dzieci wypełniają trójkąt na tablicy lub na karcie.

  3. Poszukajcie innej myśli

    Zapytajcie: co jeszcze mogło się wydarzyć?

  4. Sprawdźcie, co zmienia nowa myśl

    Jak zmieniają się emocja i zachowanie.

  5. Zastosujcie w życiu

    Dziecko wybiera jedną sytuację w tygodniu i ćwiczy inną myśl.

To ćwiczenie, nie terapia

Ćwiczenie pomaga porozmawiać o emocjach i nie zastępuje terapii poznawczo-behawioralnej. Jeśli dziecko ma długotrwałe trudności, skonsultuj się z psychologiem.

Zestawy do pracy nad emocjami i myśleniem

Materiały, które pomagają ćwiczyć rozpoznawanie emocji, odczytywanie intencji i rozwiązywanie problemów.

5–10 lat · 21 stron

Rozpoznaję emocje: swoje i innych

Rozpoznawanie sześciu emocji po minie, postawie i sytuacji oraz zwyczaj pytania, zanim uznamy, co ktoś czuje.

Kroki umiejętności (4)
  1. Patrzę na twarz i ciało
  2. Sprawdzam, co się stało
  3. Nazywam uczucie. („Czuję…” albo „Może czujesz…?”)
  4. Pytam: „Czy dobrze myślę?”
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Błędy są OK

Spokojna reakcja na pomyłkę, poprawianie bez wstydu i słowo „jeszcze” w myśleniu o sobie.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zatrzymuję się i oddycham
  2. Mówię: „Ups! Każdy się myli”
  3. Sprawdzam, co poszło nie tak
  4. Poprawiam albo proszę o pomoc
  5. Mówię: „Jeszcze się uczę”
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

6–10 lat · 22 strony

Rozwiązuję problemy na pięciu palcach

Pięć kroków rozwiązywania codziennych sporów: od zatrzymania się do wybrania jednego z kilku pomysłów.

Kroki umiejętności (5)
  1. (kciuk) Zatrzymuję się i uspokajam
  2. (wskazujący) Mówię, jaki jest problem
  3. (środkowy) Wymyślam co najmniej trzy pomysły
  4. (serdeczny) Myślę: co się stanie, gdy…?
  5. (mały) Wybieram pomysł i próbuję
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Od jakiego wieku dzieci rozumieją ten związek?

Zwykle od 7–8 lat, gdy potrafią patrzeć na sytuację z różnych stron. Młodszym lepiej tłumaczyć na obrazkach i prostych przykładach.

Czy chodzi o to, żeby myśleć pozytywnie?

Nie. Chodzi o to, żeby myśli były bliższe faktom. Czasem myśl „to mnie zdenerwowało” jest prawdziwa, ale pomaga zauważyć, że istnieje więcej niż jedno wyjaśnienie.

Czy ćwiczenie nadaje się do klasy?

Tak. Można je prowadzić na godzinie wychowawczej, z jedną sytuacją na lekcję.