Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

Presja rówieśnicza: jak uczyć młodzież mówić nie

Nastolatki chcą należeć do grupy, więc bywa im trudno odmówić kolegom. Presja rówieśnicza może dotyczyć ubrań, zachowania, używek lub sieci. Pokazujemy, jak ją rozpoznawać, jak ćwiczyć odmowę w scenkach i jak rozmawiać z młodzieżą bez moralizowania.

  • młodzież 12–17 lat
  • scenki odmowy
  • rozmowa bez moralizowania

Jak wygląda presja rówieśnicza

  • namowa do zachowań, których nastolatek nie chce,
  • wyśmiewanie za inny wybór,
  • wykluczanie z grupy,
  • wymuszanie wspólnych zachowań w sieci,
  • zakłady i wyzwania, które mogą być niebezpieczne.

Sposoby odmowy

SposóbPrzykład
Prosta odmowaNie, dzięki, nie chcę.
Odmowa z powodemNie chcę, bo mam jutro zawody.
Propozycja zamiastChodźmy raczej na boisko.
HumorNie, ja mam inne plany niż tracenie czasu.
WyjścieIdę do domu, do zobaczenia jutro.

Jak rozmawiać z młodzieżą

  • Słuchaj bez oceniania i przerywania.
  • Pytaj o uczucia: jak się wtedy czułeś?
  • Pomóż przygotować odpowiedzi na trudne sytuacje.
  • Powiedz wprost, że zawsze może liczyć na wsparcie.
  • W sytuacjach zagrożenia reaguj stanowczo i skontaktuj się ze szkołą.

Materiały do pracy

Zestawy do ćwiczenia asertywności i granic, przydatne także w pracy z młodzieżą po zmianie przykładów.

6–10 lat · 22 strony

Mówię, czego chcę: asertywność

Trzy style mówienia, proszenie o pomoc i odmawianie spokojnym, wyraźnym głosem.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, czego chcę albo nie chcę
  2. Stoję prosto i oddycham spokojnie
  3. Mówię wyraźnie: „Ja chcę…” albo „Nie chcę…”
  4. Słucham drugiej osoby
  5. Gdy to nie działa – powtarzam albo proszę dorosłego
Kup 12,90 zł Bezpłatna próbka PDF
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Moja bańka: granice

Granice własne i cudze: mówienie „stop”, pytanie „czy mogę?” i szanowanie odpowiedzi „nie”.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, co jest dla mnie w porządku
  2. Mówię jasno: „Stop” albo „Nie chcę”
  3. Pytam: „Czy mogę?”, zanim coś zrobię
  4. Szanuję, gdy ktoś mówi „nie”
  5. Mówię dorosłemu, gdy ktoś nie słucha
Kup 12,90 zł Bezpłatna próbka PDF
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Żart czy dokuczanie?

Odróżnianie wspólnego śmiechu od dokuczania i spokojna reakcja, a przy powtarzaniu się sytuacji rozmowa z dorosłym.

Kroki umiejętności (5)
  1. Oddycham spokojnie
  2. Sprawdzam: czy śmiejemy się wszyscy?
  3. Mówię: „Przestań, nie lubię tego”
  4. Odchodzę do kogoś życzliwego
  5. Mówię dorosłemu, gdy to się powtarza
Kup 12,90 zł Bezpłatna próbka PDF
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Czy presja rówieśnicza jest zawsze zła?

Nie. Rówieśnicy mogą też zachęcać do pozytywnych zachowań.

Jak ćwiczyć odmowę?

W scenkach w parach, z różnymi sytuacjami i sposobami odmowy.

Kiedy zgłosić sprawę do szkoły?

Gdy ktoś zagraża bezpieczeństwu, wymusza zachowania lub nęka młodzież.

Zobacz też