Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

TUS dla młodzieży i dorosłych: ćwiczenia i tematy

Trening umiejętności społecznych nie jest tylko dla dzieci. Młodzież i dorośli również uczą się rozmowy, asertywności, radzenia sobie ze złością i współpracy. Zasady są te same: małe kroki, scenki i informacja zwrotna, ale tematy i język są inne. Pokazujemy, jak dostosować zajęcia.

  • tematy dla starszych
  • scenki z życia
  • praca w grupie

Co zmienia się przy starszych uczestnikach

  • Tematy dotyczą szkoły średniej, pracy, urzędów, związków i codziennych spraw.
  • Język jest prosty, ale bez dziecinnego tonu.
  • Uczestnicy współdecydują o tematach i celach.
  • Więcej rozmowy o własnych doświadczeniach, mniej zabawy.
  • Ćwiczenia opierają się na realnych sytuacjach, na przykład rozmowie kwalifikacyjnej.

Przykładowe tematy zajęć

ObszarTematy
Rozmowazaczynanie i kończenie rozmowy, small talk, pytania o drugą osobę
Asertywnośćodmawianie, wyrażanie opinii, prośba o zmianę zachowania
Emocjerozpoznawanie napięcia, radzenie sobie ze złością i stresem
Pracarozmowa z szefem, współpraca w zespole, przyjmowanie krytyki
Codziennośćzałatwianie spraw w urzędzie, zakupy, transport
Relacjeprzyjaźń, granice, rozwiązywanie konfliktów

Jak zbudować spotkanie

  1. Rundka

    Krótko o tym, jak minął tydzień i co udało się z poprzednich ćwiczeń.

  2. Temat i pokaz

    Prowadzący omawia umiejętność i pokazuje ją w scence.

  3. Scenki w parach

    Uczestnicy ćwiczą i otrzymują informację zwrotną.

  4. Zadanie na tydzień

    Jedna sytuacja do wypróbowania w życiu.

  5. Podsumowanie

    Co zabieram ze spotkania.

Pomoc specjalisty

Zajęcia grupowe mogą wspierać, ale nie zastępują terapii. Przy poważnych trudnościach psychicznych warto skonsultować się z psychologiem lub psychiatrą.

Materiały do pracy

Zestawy opracowane dla uczniów, które można wykorzystać także w pracy z młodzieżą po zmianie przykładów.

6–10 lat · 22 strony

Mówię, czego chcę: asertywność

Trzy style mówienia, proszenie o pomoc i odmawianie spokojnym, wyraźnym głosem.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, czego chcę albo nie chcę
  2. Stoję prosto i oddycham spokojnie
  3. Mówię wyraźnie: „Ja chcę…” albo „Nie chcę…”
  4. Słucham drugiej osoby
  5. Gdy to nie działa – powtarzam albo proszę dorosłego
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

6–10 lat · 22 strony

Rozwiązuję problemy na pięciu palcach

Pięć kroków rozwiązywania codziennych sporów: od zatrzymania się do wybrania jednego z kilku pomysłów.

Kroki umiejętności (5)
  1. (kciuk) Zatrzymuję się i uspokajam
  2. (wskazujący) Mówię, jaki jest problem
  3. (środkowy) Wymyślam co najmniej trzy pomysły
  4. (serdeczny) Myślę: co się stanie, gdy…?
  5. (mały) Wybieram pomysł i próbuję
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Moja bańka: granice

Granice własne i cudze: mówienie „stop”, pytanie „czy mogę?” i szanowanie odpowiedzi „nie”.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, co jest dla mnie w porządku
  2. Mówię jasno: „Stop” albo „Nie chcę”
  3. Pytam: „Czy mogę?”, zanim coś zrobię
  4. Szanuję, gdy ktoś mówi „nie”
  5. Mówię dorosłemu, gdy ktoś nie słucha
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Czy TUS działa u dorosłych?

Tak, jeśli ćwiczenia są oparte na realnych sytuacjach i uczestnicy sami chcą pracować. Efekt zależy od regularności.

Ile osób w grupie?

Zwykle 6–10. Mała grupa daje poczucie bezpieczeństwa.

Jak długo trwa cykl?

Najczęściej od 10 do 20 spotkań, raz w tygodniu.