Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

TUS w klasach 4–6: tematy, scenki i dylematy

W klasach 4–6 relacje z rówieśnikami nabierają nowego znaczenia: pojawiają się grupki, wyśmiewanie, rywalizacja i pierwsze trudne rozmowy. Zajęcia TUS dla tego wieku mają więcej rozmowy i dylematów, a mniej zabawy. Podpowiadamy, jak je poprowadzić.

  • uczniowie 10–12 lat
  • dylematy i rozmowa
  • asertywność i granice

Czym zajęcia różnią się od klas 1–3

Klasy 1–3Klasy 4–6
Formazabawa i scenki z pacynkąrozmowa, dylematy, scenki bez rekwizytów
Tematyemocje, zasady, dołączanie do zabawyasertywność, granice, dokuczanie, presja grupy
Czas45 minut45 minut z większą częścią rozmowy
Rola prowadzącegomodel i pomocmoderator rozmowy

Tematy zajęć

  • Asertywność: mówię, czego chcę, i szanuję „nie” innych.
  • Granice własne i cudze.
  • Żart czy dokuczanie: reakcja i rola świadka.
  • Odczytywanie intencji: specjalnie czy przypadkiem.
  • Delikatna szczerość.
  • Skarżenie czy ważna informacja.
  • Presja grupy: jak powiedzieć „nie” kolegom.
  • Radzenie sobie z błędami, porażką i krytyką.

Przykładowe dylematy do rozmowy

  • Kolega prosi, żebyś dał mu odpisać zadanie. Co zrobisz?
  • Ktoś z klasy jest wyśmiewany. Co możesz zrobić, jeśli to widzisz?
  • Przyjaciel powiedział ci coś w tajemnicy, ale martwisz się o niego. Co robisz?
  • Grupa kolegów namawia cię do czegoś, na co nie masz ochoty. Co mówisz?

Dylematy omawiamy w parach, a potem w grupie. Nie ma jednej dobrej odpowiedzi, ale zawsze rozmawiamy o skutkach i o tym, jak można zachować się mądrze.

Zestawy dla klas 4–6

Zestawy dla uczniów 5–10 lat są dostosowane do starszych dzieci. Mają dłuższe karty, dylematy i scenki do odegrania.

6–10 lat · 22 strony

Mówię, czego chcę: asertywność

Trzy style mówienia, proszenie o pomoc i odmawianie spokojnym, wyraźnym głosem.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, czego chcę albo nie chcę
  2. Stoję prosto i oddycham spokojnie
  3. Mówię wyraźnie: „Ja chcę…” albo „Nie chcę…”
  4. Słucham drugiej osoby
  5. Gdy to nie działa – powtarzam albo proszę dorosłego
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Moja bańka: granice

Granice własne i cudze: mówienie „stop”, pytanie „czy mogę?” i szanowanie odpowiedzi „nie”.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, co jest dla mnie w porządku
  2. Mówię jasno: „Stop” albo „Nie chcę”
  3. Pytam: „Czy mogę?”, zanim coś zrobię
  4. Szanuję, gdy ktoś mówi „nie”
  5. Mówię dorosłemu, gdy ktoś nie słucha
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Żart czy dokuczanie?

Odróżnianie wspólnego śmiechu od dokuczania i spokojna reakcja, a przy powtarzaniu się sytuacji rozmowa z dorosłym.

Kroki umiejętności (5)
  1. Oddycham spokojnie
  2. Sprawdzam: czy śmiejemy się wszyscy?
  3. Mówię: „Przestań, nie lubię tego”
  4. Odchodzę do kogoś życzliwego
  5. Mówię dorosłemu, gdy to się powtarza
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Skarżenie czy ważna informacja?

Kiedy od razu iść do dorosłego, a kiedy najpierw spróbować samodzielnie. Bez etykiety „skarżypyta”.

Kroki umiejętności (4)
  1. Zatrzymuję się i myślę
  2. Sprawdzam: ważna sprawa czy drobna?
  3. Ważna albo nie wiem: od razu mówię dorosłemu
  4. Drobna: najpierw próbuję sobie poradzić
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Czy uczniowie klas 4–6 chcą brać udział w takich zajęciach?

Tak, jeśli temat jest ważny i nie traktuje ich jak młodszych dzieci. Rozmowa i wybór scenek zwiększają zaangażowanie.

Czy zestawy nie są za proste?

Każdy zestaw ma poziomy i warianty. Starszym uczniom proponuj dylematy, a młodszym scenki z kart.

Jak prowadzić rozmowę o dokuczaniu?

Używaj przykładów z innych klas lub fikcyjnych. Nie wskazuj uczniów i nie szukaj winnych.