Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

Empatia u dzieci: ćwiczenia i zabawy rozwijające empatię

Empatia to umiejętność rozumienia, co czują inni, i reagowania w sposób, który pomaga. Dzieci uczą się jej stopniowo, przez rozmowy, zabawy i obserwowanie dorosłych. Pokazujemy, jak rozwijać empatię w różnym wieku i jakie ćwiczenia sprawdzają się na zajęciach.

  • dzieci 4–12 lat
  • ćwiczenia i scenki
  • dom i szkoła

Empatia w różnym wieku

WiekCo można ćwiczyć
4–6 latnazywanie emocji na obrazkach, pocieszanie kolegi, pomoc w prostych sytuacjach
7–9 latpatrzenie z perspektywy innych, rozumienie, że ktoś może czuć co innego niż ja
10–12 latrozmowa o motywach i konsekwencjach zachowań, wspieranie kolegów

Ćwiczenia i zabawy

  • Zgadnij, co czuje. Dzieci patrzą na obrazek lub scenkę i zgadują emocje bohatera.
  • Wejdź w jego buty. Odgrywanie sytuacji z perspektywy różnych osób.
  • Dobry uczynek dnia. Każdy zapisuje, komu i jak pomógł.
  • Kartka dla kolegi. Napisz lub narysuj coś miłego.
  • Książka bez końca. Wspólna rozmowa o tym, co czuli bohaterowie i co zrobiliby inaczej.

Wskazówki dla dorosłych

  • Nazywaj emocje dziecka i innych, żeby poszerzać słownik.
  • Pytaj: jak myślisz, co poczuł kolega?
  • Nie wymuszaj przeprosin, lepiej zapytaj, jak można naprawić sytuację.
  • Pokazuj własnym przykładem troskę o innych.
  • Doceniaj, gdy dziecko zauważy potrzeby innych.

Materiały do ćwiczeń

Zestawy z kartami emocji i scenkami, które wspierają empatię.

5–10 lat · 21 stron

Rozpoznaję emocje: swoje i innych

Rozpoznawanie sześciu emocji po minie, postawie i sytuacji oraz zwyczaj pytania, zanim uznamy, co ktoś czuje.

Kroki umiejętności (4)
  1. Patrzę na twarz i ciało
  2. Sprawdzam, co się stało
  3. Nazywam uczucie. („Czuję…” albo „Może czujesz…?”)
  4. Pytam: „Czy dobrze myślę?”
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Czy empatii można się nauczyć?

Tak. Uczymy się jej przez ćwiczenie, rozmowy i dobry przykład.

Od jakiego wieku można ćwiczyć empatię?

Już u kilkulatków w prostych sytuacjach, na przykład przy rozpoznawaniu emocji.

Czy brak empatii oznacza zaburzenie?

Niekoniecznie. Dzieci często potrzebują czasu i ćwiczeń. Przy niepokojących objawach skonsultuj się ze specjalistą.