Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

Lęk u dzieci: ćwiczenia, rozmowy i wsparcie w szkole

Lęk jest naturalną emocją, która chroni przed zagrożeniem, ale u dzieci bywa zbyt silny lub pojawia się w sytuacjach, które nie są niebezpieczne. Wyjaśniamy, jak go rozpoznać, jak rozmawiać z dzieckiem i jakie ćwiczenia pomagają radzić sobie z napięciem. Strona nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.

  • rozpoznawanie lęku
  • rozmowa i oddech
  • wsparcie w szkole

Jak może wyglądać lęk u dziecka

  • bóle brzucha lub głowy bez wyraźnej przyczyny,
  • unikanie sytuacji, na przykład szkoły lub zabaw z rówieśnikami,
  • płacz, drażliwość, trudności z zasypianiem,
  • ciągłe pytania i potrzeba zapewnień,
  • przywiązanie do rodzica i trudność w rozstaniu.

Jak rozmawiać

  1. Posłuchaj

    Daj dziecku opowiedzieć, czego się boi, bez bagatelizowania.

  2. Nazwij uczucie

    Rozumiem, że to jest straszne.

  3. Zapytaj, co pomaga

    Co sprawia, że czujesz się trochę lepiej?

  4. Ustal mały krok

    Jedna rzecz, którą spróbujesz jutro.

  5. Doceń odwagę

    Powiedz, co zauważasz: widzę, że spróbowałeś.

Ćwiczenia na napięcie

ĆwiczenieJak je prowadzić
Oddech balonowypowoli wdychamy powietrze, brzuch rośnie jak balon, i wolno wydychamy
Napinanie i rozluźnianiezaciskamy pięści na kilka sekund, potem rozluźniamy
Bezpieczne miejscedziecko wyobraża sobie lub rysuje miejsce, w którym czuje się dobrze
Skala lękudziecko wskazuje na skali od 1 do 5, jak bardzo się boi
Pudełko zmartwieńzapisane obawy dziecko wkłada do pudełka na umówiony czas

Pomoc specjalisty

Jeśli lęk utrzymuje się, nasila lub utrudnia chodzenie do szkoły i codzienne funkcjonowanie, skonsultuj się z psychologiem lub psychiatrą dziecięcym.

Materiały do pracy

Zestawy do ćwiczenia emocji, sygnałów z ciała i radzenia sobie z błędami.

5–10 lat · 22 strony

Sygnały z ciała

Interocepcja w praktyce: zauważanie sygnałów z ciała, łączenie ich z emocją lub potrzebą i mówienie o bólu.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zatrzymuję się
  2. Sprawdzam ciało od głowy do stóp
  3. Mówię, co czuję w ciele
  4. Myślę: co to może znaczyć?
  5. Wybieram, co mi pomoże
Kup 12,90 zł Bezpłatna próbka PDF
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 21 stron

Rozpoznaję emocje: swoje i innych

Rozpoznawanie sześciu emocji po minie, postawie i sytuacji oraz zwyczaj pytania, zanim uznamy, co ktoś czuje.

Kroki umiejętności (4)
  1. Patrzę na twarz i ciało
  2. Sprawdzam, co się stało
  3. Nazywam uczucie. („Czuję…” albo „Może czujesz…?”)
  4. Pytam: „Czy dobrze myślę?”
Kup 12,90 zł Bezpłatna próbka PDF
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Błędy są OK

Spokojna reakcja na pomyłkę, poprawianie bez wstydu i słowo „jeszcze” w myśleniu o sobie.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zatrzymuję się i oddycham
  2. Mówię: „Ups! Każdy się myli”
  3. Sprawdzam, co poszło nie tak
  4. Poprawiam albo proszę o pomoc
  5. Mówię: „Jeszcze się uczę”
Kup 12,90 zł Bezpłatna próbka PDF
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Mam plan B: elastyczne myślenie

Reakcja na zmianę planu: skala mały czy duży problem i szukanie rozwiązania zastępczego. Z grą „Plan B?”.

Kroki umiejętności (5)
  1. Oddycham spokojnie
  2. Mówię, co czuję
  3. Sprawdzam: mały czy duży problem?
  4. Szukam planu B
  5. Mówię: „Trudno, spróbuję inaczej”
Kup 12,90 zł Bezpłatna próbka PDF
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Czy lęk u dzieci jest częsty?

Tak, pojawia się w różnych okresach rozwoju. Wiele lęków mija z czasem.

Czy wolno zmuszać dziecko do konfrontacji ze strachem?

Lepiej wprowadzać małe kroki i wspierać dziecko, niż narażać je na zbyt silny stres.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Gdy lęk trwa tygodniami, nasila się lub uniemożliwia funkcjonowanie.

Zobacz też