Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

Nieśmiałość u dziecka: jak pomóc i czego unikać

Nieśmiałe dziecko często obserwuje, zanim się włączy, i potrzebuje więcej czasu, żeby poczuć się swobodnie. To nie jest wada. Można jednak pomóc mu w małych krokach nabrać pewności w kontaktach z innymi. Pokazujemy, jak to robić, jakie ćwiczenia wybrać i czego unikać.

  • małe kroki
  • ćwiczenia i scenki
  • rady dla dorosłych

Jak wspierać nieśmiałe dziecko

  • Nie nazywaj dziecka nieśmiałym w jego obecności.
  • Uprzedzaj o nowych sytuacjach i omawiaj je wcześniej.
  • Pozwól dziecku obserwować, zanim dołączy do zabawy.
  • Chwal odwagę w małych krokach, na przykład przywitanie się.
  • Nie zmuszaj do występów przed grupą.
  • Pokazuj własnym przykładem, jak zaczynać rozmowę.

Małe kroki do odwagi

  1. Kontakt jeden na jeden

    Zabawa z jednym kolegą w bezpiecznym miejscu.

  2. Mała grupa

    Dwie lub trzy osoby, znana aktywność.

  3. Krótka wypowiedź

    Jedno zdanie na forum po wcześniejszym przygotowaniu.

  4. Inicjowanie kontaktu

    Pierwsze pytanie lub zaproszenie do zabawy.

  5. Praca w większej grupie

    Zadanie z jasno określoną rolą.

Ćwiczenia do wykorzystania

  • Scenki z lalką. Najpierw mówi lalka, potem dziecko.
  • Powitania. Ćwiczenie powitań różnymi sposobami: słowem, gestem, uśmiechem.
  • Zadania w parach. Dwoje dzieci wspólnie wykonuje zadanie.
  • Karty do odgrywania sytuacji. Dziecko wybiera kartę i próbuje się zachować.
  • Dobry kolega. Rozmowa o tym, co pomaga w zawieraniu przyjaźni.

Kiedy szukać pomocy

Jeśli nieśmiałość bardzo utrudnia codzienne funkcjonowanie, dziecko milczy w niektórych sytuacjach lub odmawia chodzenia do szkoły, skonsultuj się z psychologiem.

Materiały do pracy

Zestawy ze scenkami i kartami do ćwiczenia pierwszych kroków w kontaktach z rówieśnikami.

4–10 lat · 22 strony

Dołączam do zabawy

Jak wejść do toczącej się zabawy, zaprosić kogoś i spokojnie przyjąć odmowę. Pasuje już do starszej grupy przedszkolnej.

Kroki umiejętności (5)
  1. Patrzę, w co się bawią
  2. Czekam na dobry moment
  3. Pytam: „Mogę się z wami bawić?”
  4. Gdy „tak” – bawię się według ich zasad
  5. Gdy „nie” – mówię „OK” i szukam innej zabawy
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

6–10 lat · 22 strony

Mówię, czego chcę: asertywność

Trzy style mówienia, proszenie o pomoc i odmawianie spokojnym, wyraźnym głosem.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, czego chcę albo nie chcę
  2. Stoję prosto i oddycham spokojnie
  3. Mówię wyraźnie: „Ja chcę…” albo „Nie chcę…”
  4. Słucham drugiej osoby
  5. Gdy to nie działa – powtarzam albo proszę dorosłego
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Czy nieśmiałość to to samo co lęk społeczny?

Nie zawsze. Nieśmiałość to cecha temperamentu, a lęk społeczny bardziej utrudnia funkcjonowanie. Warto obserwować dziecko i w razie wątpliwości skonsultować się z psychologiem.

Czy dziecko wyrośnie z nieśmiałości?

Często łagodnieje z wiekiem, zwłaszcza przy wsparciu i bezpiecznych doświadczeniach.

Co mówić nieśmiałemu dziecku?

Wspierające zdania: widzę, że potrzebujesz chwili, mogę być obok.