Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

Sytuacje społeczne: karty pracy i scenki do ćwiczeń

Dzieci uczą się zachowań w kontaktach z innymi przez ćwiczenie konkretnych sytuacji: dołączania do zabawy, prośby, odmowy, czekania i reakcji na złość. Pokazujemy, jak zbudować kartę pracy i scenkę oraz podajemy przykłady sytuacji dla różnych grup wiekowych.

  • karty i scenki
  • pytania do rozmowy
  • przykłady sytuacji

Jak zbudować kartę z sytuacją

  1. Opis sytuacji

    Krótko i konkretnie, z imionami postaci.

  2. Pytania

    Co się dzieje, co czują bohaterowie, co mogą zrobić.

  3. Wybór rozwiązania

    Dziecko wybiera z kilku opcji i uzasadnia.

  4. Scenka

    Odegranie wybranego rozwiązania w parach.

  5. Podsumowanie

    Co zadziałało i co zrobię następnym razem.

Przykłady sytuacji

WiekSytuacje
5–7 latdzielenie się zabawką, czekanie na kolej, przeprosiny
7–9 latdołączanie do zabawy, odmowa koledze, przegrana w grze
9–12 latdokuczanie, plotki, konflikt w grupie, prośba o pomoc nauczyciela
12+ latpresja rówieśników, odmowa, rozmowa z dorosłym o problemie

Wskazówki dla prowadzącego

  • Używaj sytuacji z życia grupy, ale bez wskazywania konkretnych dzieci.
  • Pokazuj najpierw dobrą scenkę, potem trudniejszą.
  • Zostaw czas na rozmowę po scence.
  • Wracaj do tych samych sytuacji w kolejnych tygodniach.

Zestawy z gotowymi sytuacjami

Zestawy z kartami, scenkami i kluczem dla prowadzącego.

4–10 lat · 22 strony

Dołączam do zabawy

Jak wejść do toczącej się zabawy, zaprosić kogoś i spokojnie przyjąć odmowę. Pasuje już do starszej grupy przedszkolnej.

Kroki umiejętności (5)
  1. Patrzę, w co się bawią
  2. Czekam na dobry moment
  3. Pytam: „Mogę się z wami bawić?”
  4. Gdy „tak” – bawię się według ich zasad
  5. Gdy „nie” – mówię „OK” i szukam innej zabawy
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Żart czy dokuczanie?

Odróżnianie wspólnego śmiechu od dokuczania i spokojna reakcja, a przy powtarzaniu się sytuacji rozmowa z dorosłym.

Kroki umiejętności (5)
  1. Oddycham spokojnie
  2. Sprawdzam: czy śmiejemy się wszyscy?
  3. Mówię: „Przestań, nie lubię tego”
  4. Odchodzę do kogoś życzliwego
  5. Mówię dorosłemu, gdy to się powtarza
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Skarżenie czy ważna informacja?

Kiedy od razu iść do dorosłego, a kiedy najpierw spróbować samodzielnie. Bez etykiety „skarżypyta”.

Kroki umiejętności (4)
  1. Zatrzymuję się i myślę
  2. Sprawdzam: ważna sprawa czy drobna?
  3. Ważna albo nie wiem: od razu mówię dorosłemu
  4. Drobna: najpierw próbuję sobie poradzić
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Czy karty z sytuacjami są tylko dla dzieci z trudnościami?

Nie. Dobrze sprawdzają się w całej klasie jako profilaktyka.

Ile czasu zajmuje jedna sytuacja?

Zwykle 10–15 minut z rozmową i scenką.

Czy dziecko musi odgrywać scenkę?

Nie. Może wybrać rozwiązanie na karcie lub obserwować, a dołączyć później.