Trening umiejętności społecznychmateriały do zajęć TUS

Zajęcia kompetencji emocjonalno-społecznych w klasach 1–3

Uczniowie klas 1–3 potrafią już rozmawiać o uczuciach, ale wciąż uczą się, jak się zachować w grupie. Zajęcia z kompetencji emocjonalno-społecznych dają im na to czas i przestrzeń. Pokazujemy, jak ułożyć plan semestru i co wykorzystać na spotkaniach.

  • klasy 1–3
  • 45 minut
  • karty pracy z kluczem

Plan jednego semestru

TygodnieTematCo ćwiczymy
1–2zasady grupytworzenie zasad, poznawanie się, poczucie bezpieczeństwa
3–5emocjerozpoznawanie, nazywanie, termometr emocji, sposoby na uspokojenie
6–7słuchanie i rozmowakroki słuchania, rozmowa jak piłka, pytania
8–10relacjedołączanie do zabawy, dobry kolega, przeprosiny
11–13trudne sytuacjedokuczanie, spory, granice, przegrana
14–15podsumowanieco się zmieniło, plan na kolejny semestr

Jak zbudować jedno spotkanie

  1. Krąg powitalny (5 minut)

    Dzieci opowiadają, jak się czują, na skali lub z użyciem kart emocji.

  2. Pokaz umiejętności (10 minut)

    Prowadzący i pacynka pokazują przykład dobry i niepomocny.

  3. Ćwiczenie w parach lub trójkach (15 minut)

    Scenki z kart i zabawy w małych grupach.

  4. Karta pracy (10 minut)

    Utrwalenie kroków: dokończenie zdania, wybór, krótki opis.

  5. Zadanie na tydzień (5 minut)

    Dziecko wybiera jedno zadanie do wypróbowania w domu lub w klasie.

Tematy zajęć dla klas 1–3

  • Nasze zasady i dlaczego je mamy.
  • Emocje: mina, ciało, sytuacja.
  • Uważne słuchanie i powtarzanie własnymi słowami.
  • Jak zacząć rozmowę i jak ją skończyć.
  • Jak dołączyć do zabawy i jak przyjąć odmowę.
  • Dobry kolega: dzielenie się i przepraszanie.
  • Żart czy dokuczanie? Co robić, gdy ktoś mi dokucza.
  • Przegrywam i wygrywam: gram fair.
  • Problem do rozwiązania: pięć kroków.

Różnice między klasą 1, 2 i 3

KlasaNa co zwracać uwagę
Klasa 1krótsze ćwiczenia, dużo ruchu i obrazków, polecenia czytane na głos
Klasa 2więcej scenek w parach, proste pisanie zdań na kartach
Klasa 3dłuższe rozmowy, dylematy, rozwiązywanie sporów w trójkach

Zestawy do klas 1–3

Zestawy mają gotowe scenki, karty pracy z kluczem i list do rodzica. Przy każdym znajdziesz bezpłatną próbkę PDF.

5–10 lat · 21 stron

Rozpoznaję emocje: swoje i innych

Rozpoznawanie sześciu emocji po minie, postawie i sytuacji oraz zwyczaj pytania, zanim uznamy, co ktoś czuje.

Kroki umiejętności (4)
  1. Patrzę na twarz i ciało
  2. Sprawdzam, co się stało
  3. Nazywam uczucie. („Czuję…” albo „Może czujesz…?”)
  4. Pytam: „Czy dobrze myślę?”
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 22 strony

Uważne słuchanie

Słuchanie do końca i pokazywanie, że słyszę. Bez wymagania kontaktu wzrokowego, co ułatwia pracę z dziećmi w spektrum.

Kroki umiejętności (5)
  1. Odwracam się do osoby, która mówi
  2. Moje ciało jest spokojne
  3. Słucham do końca
  4. Pokazuję, że słyszę. (kiwam głową, mówię „aha”)
  5. Pytam albo powtarzam
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

6–10 lat · 22 strony

Rozwiązuję problemy na pięciu palcach

Pięć kroków rozwiązywania codziennych sporów: od zatrzymania się do wybrania jednego z kilku pomysłów.

Kroki umiejętności (5)
  1. (kciuk) Zatrzymuję się i uspokajam
  2. (wskazujący) Mówię, jaki jest problem
  3. (środkowy) Wymyślam co najmniej trzy pomysły
  4. (serdeczny) Myślę: co się stanie, gdy…?
  5. (mały) Wybieram pomysł i próbuję
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

5–10 lat · 23 strony

Gram fair: przegrana i wygrana

Przegrywanie bez wybuchu i wygrywanie bez przechwałek. W zestawie gra planszowa do przećwiczenia obu sytuacji.

Kroki umiejętności (5)
  1. Zauważam, co czuję
  2. Oddycham powoli
  3. Mówię sobie: „Każdy czasem przegrywa”
  4. Mówię: „Dobra gra!”
  5. Gram dalej albo robię przerwę
Pełny opis w sklepie Nie każ mu liczyć!

Pytania i odpowiedzi

Ile trwa zajęcie w klasach 1–3?

Zwykle 45 minut, ale można je skrócić do 30 minut i wprowadzić jedno ćwiczenie mniej.

Czy zajęcia mogą prowadzić wychowawcy?

Tak. Zajęcia z kompetencji emocjonalno-społecznych prowadzą wychowawcy, pedagodzy, psycholodzy i inni nauczyciele przygotowani do pracy z grupą.

Jak zapisać temat w dzienniku?

Podaj umiejętność i sposób ćwiczenia, na przykład: „Uważne słuchanie: gra w Echo i ćwiczenia w parach”.